BlogBannerUst

Hifi Yazıları

Published on Aralık 19th, 2013 | by admin

0

Power Ampli Nasıl Seçilir ? Nelere Dikkat Etmek Gerekir.

Power Ampli Nasıl Seçilir ?

Sisteminizdeki diğer bilenşenlere pek benzemeyen bir şekilde, Power
ampliler elektriksel performanslarına göre büyük değişimler gösterirler.
Dolayısıyla, Power ampli seçimi müziksel uyumun dışında sisteminizle de
uyum sağlamalıdır. Power ampli seçimi teknik olduğu kadar estetik bir
seçim de gerektirir. Bu yazıda Power ampliler hakkındaki teknik
faktörleri tartışacağız.

Power amplilerin fiyatları çoğunlukla çıkış güçleri ile doğru
orantılıdır dolayısıyla bu yazıyı ihtiyaçlarınıza göre doğru Power
ampliyi seçmek için bir kaynak olarak görebilirsiniz. Genele
baktığımızda bir Power ampli tüm sisteminize ayırdığınız bütçenin %20 –
%25 ‘ini oluşturmaktadır.

MarantzM7025

Power amplileri incelerken karşılaştığımız ilk ayrım bütçenize göre
karar verebileceğiniz, stereo ya da bir çift mono Power ampliden oluşan
bir seçilim olacaktır. Monoblok (monoblocks – ingilizce) olarak
adlandırılan mono Power amplilerin fiyatları çift başına 2500 $ gibi bir
aralıkta başlar. Bu seviyelerde bir fiyat aralığında da stereo Power
amplileri tercih etmek daha mantıklıdır çünkü stereo Power ampli demek
tek şasi, tek güç kablosu, tek kargo kolisi ve üreticinin içine
ekleyebileceği birkaç fazladan özellik demektir. Eğer bütceniz 4000 $
‘dan az ise monoblok çözümlerin tavsiye edilmesine karşı olduğumu
belirtmem gerekir (tabi ki birtakım istisnalar olabilir). $6000 ‘ın
üzerinde bir çok başarılı stereo birimler vardır fakat bu tip Stereo
Power Amplilerdeki fiyat aralığı popüler ürünlerde genellikle $800 –
2000 $ arasında değişmektedir ve hatta 2000 $’lık ürünler bazen
kendilerinden çok daha pahallı amplilerin performanslarına yakın
performanslar sergileyebilmektedirler.

Monobloklar, stereo birimlere göre çoğunlukla daha iyi bir performansa
sahip olurlar. Bunun ilk nedeni, kanallar arasında herhangi bir
etkileşime imkan tanımayan, birbirinden tamamen ayrı şasilere sahip
olmalarıdır. Bundan dolayı, monobloklar stereo birimlere göre tipik
olarak daha iyi bir ses sahnesi performansına sahiptirler. İkinci
olarak, monobloklar tamamen ayrı güç kaynakları ve güç
transformatörlerine sahiptirler. Sol ve sağ kanal ampli devreleri
elektrik akım kaynaklarını paylaşmak zorunda kalmazlar.

Quad-platinum-Mono

Bu özellik monobloklara, sürdükleri hoparlörler için daha fazla ani akım
sağlama olanağı verir. Son madde olarak monoblok Power ampli üreten çoğu
üretici, diğer ürünleri arasında sıklıkla amiral gemisi özelliği gören
monoblok birimlerini maliyette kısıntıya gitmeden üretirler. Eğer tam
performanslı ve yeterli bir verim elde etmek istiyorsanız, gitmeniz
gereken yol monoblok birimlere doğru olmalıdır.

Entegre Ampliler

RegaBrio-R

Stereo ve monoblok Power amplilerden sonra incelememiz gereken bir diğer
Power ampli türü de, pre ampli ve power ampli katlarının aynı şasi
içinde yer aldığı Entegre Amplilerdir. Entegre Power amplilerin
fiyatları, Pre ve Power Ampliden oluşan sisteme göre biraz daha azdır ve
uygun fiyatlı ürünlerden pahalı sayılabilecek sistemlere kadar
gidebilecek ideal bir fiyat aralığına sahiptirler. Son teknolojik
entegre amplilerin fiyatları 300 $ ‘dan başlayıp üst modellerde 15,000 $
‘lara kadar çıkabilmektedir.

Yüksek teknolojik entegre ampliler geçtiğimiz yıllar boyunca çeşitli
radikal değişimler göstermişlerdir. Avrupa’lı üreticiler tarafından
piyasaya sürülen, kendi özel işlem yapısına sahip ve standart
bağlantıları olmayan entegre amplilerden günümüz teknolojilerine kadar
gelinmiştir. Zamanla, önde gelen ses teknolojisi üreticileri, entegre
amplilerin kullanıcılarda farklı bir his oluşturduklarını anladılar.
Entegre amplilerin göze çarpan avantajlı yönlerini sıralarsak: entegre
ampliler, daha az yer kaplarlar, daha kolay kurulum sağlayan
bağlantılara sahiptirler, sisteminizdeki kablo sayısını azaltırlar ve
hatta ayrık sistemlerin verdiği performansı bile sağlayabilirler. Yüksek
ve son teknolojik üretimler yapan firmalar entegre amplilerin
ciddiyetini algıladıklarından, kendi entegre amplilerine gerek tasarım
gerekse donanım yönünden ciddi efor sergilemekte ve en iyi teknolojiyi
kullanmaktadırlar.

PM6005_Internal_Components

Birçok üretici kanal başına 50-150 Watt güç üretebilen, 2000 $ – 4000 $
fiyat aralıklarına sahip entegre amplilerin patlayan satışlarından gayet
memnun görünmektedir.

Bazı üreticiler kendi entegre amplilerine kaliteli radyo alıcıları da
eklemektedir. Yakın bir zamana kadar “son teknolojik radyo alıcısı”
ifadesi kendi içinde çelişkiler barındıran bir laf öbeği konumundayken,
içinde kaliteli radyo alıcısı bulunan entegre ampliler günümüzde
kullanıcıların çok tercih ettiği bir ürün haline gelmiştir.

İlk üretilen entegre amplilerde Power ampli ya da Preamp katlarını
güncellemek mümkün değil iken günümüz entegre amplileri daha güçlü bir
Power ampli kullanılabilmesine imkan tanımak amacıyla Preamp Çıkışına
sahiptirler. Ayrıca Power ampli girişine sahip olan modeller de
vardır ve bu sayede başka bir Preamp’i entegre amplinize dahil
edebilirsiniz. Bazı üst düzey entegre ampliler sol ve sağ ses
kanallarını güç transformatörleri ile birlikte tamamen ayırarak
çift-mono bir tasarım sunarlar. Ayrıca bu üst düzey entegre ampliler son
teknolojiye sahip Preamp ‘larda kullanılan birtakım özellikleri de
içlerinde barındırarak ayrı bir A Sınıfı giriş katı ve tamamen balanslı
ses işleme gibi ek özelliklere sahip olabilirler.

Yaşadığımız dijital çağ, basit ve fazla gelişmemiş entegre ampliler
üzerinde radikal dönüşümler yaparak onları teknolojik bir sahneye
taşımıştır. Örneğin, günümüz entegre amplileri bilgisayar tabanlı
müzikleri dinleyebilmek için USB girişine sahip bir Dijitalden Analoğa
Çevirici (DAC) devre içerirler. Eğer entegre amplinize taşınabilir müzik
çalarınızı bağlamak isterseniz öndeki 1/8” lik jackı kullanabilirsiniz.
Bazı entegre ampliler iPod bağlamaya imkan veren portlara da
sahiptirler. Bu hususta bilmeniz gereken bir şey var ki, o da bazı iPod
dockları iPod ‘unuzun analog sinyalini alırlarken, bazıları da iPod
‘unuzun dijital çıkışını alıp amplinin içindeki Dijitalden Analoğa
Çevirici (DAC) devreyi kullanarak dijital sinyali analog sinyale
çevirirler.

Entegre amplilerdeki diğer kullanışlı özellikler de “Gain Offset” ve
“Theater Bypass” modlarıdır. “Gain Offset”, farklı ses seviyelerine
sahip girişlerin sinyal seviyelerini dengeleyerek, ses kaynakları
arasında geçiş yapıldığında büyük seviye değişimleri oluşmasının önüne
geçer. “Theater Bypass” özelliği ise eğer sisteminizi sinema düzeninde
kullanıyorsanız oldukça faydalı olacaktır. Bu switch volume kontrolünü
devre dışı bırakarak entegre amplinizin ses seviyesini belirli bir
gain’e ayarlar ve bir AV cihazı aracılığıyla hoparlörlere giden
kanallardaki ses seviyesinin calibre edilmesine yardımcı olur.

Bir ampli seçimi yaparken bütçeniz 5000 $’ın altında ise ayrık
sistemlerden öte, son teknolojik bir entegre ampli almak, monoblok
birimlere göre daha mantıklı bir seçim olabilir.

QuadIIClassic

Ne Kadarlık Bir Güce Gereksiniminiz Var ?

Bir Power ampli (ya da entegre ampli) alırken yanıtlanması gereken ilk
soru ne kadarlık bir çıkış gücüne ihtiyaç duyduğunuzdur. Güç Çıkışı,
belirlenen hoparlör empedansına göre değişkenlik gösteren, oldukça küçük
entegre amplilerde kanal başına 20W (Watt) gibi değerlerden başlayıp,
kanal başı 1000W gibi değerlere kadar çıkabilen değerlere sahiptir. Son
teknolojik ampliler genellikle 80W ile 250W arasında çıkış üretirler. Bu
bölümün sonunda bahsedeceğimiz single ended triode ampliler ise genellikle
kanal başına 3W ile 20W ‘lık bir güç sağlarlar.

Hoparlörleriniz, dinleme zevkiniz, odanız ve bütçenize uygun çıkış
gücüne sahip bir ampli seçmek, paranız ile en iyi sound’u almanızı
sağlar. Eğer seçtiğiniz ampli ihtiyaçlarınızın altında bir güce sahipse
sisteminizden hiçbir zaman tam verim alamazsınız. Elde edilen sound
kısıtlı, yorucu, dinamiklerden yoksun olur ve müzik asla doruk noktalara
ulaşmaz. Diğer taraftan, ihtiyacınızdan daha büyük bir ampliye çok fazla
para harcarsanız, başka bileşenlere ayırdığınız para azalacağından
bütçenizi verimli bir şekilde sisteminize dağıtamazsınız. Tam olarak
doğru ampliyi seçmek harikulade bir önem arz eder.

İhtiyaç duyulan güç; hoparlör empedansı, hoparlör hassasiyeti, oda
büyüklüğü, oda akustiği ve ne kadar yüksek seste müzik dinlemekten
hoşlandığınız gibi parametrelere bağlı olarak değişir. Hoparlör
hassasiyeti uygun bir güç çıkışı seçerken karşılaşılan en tanımlayıcı
faktördür. Hoparlör hassasiyeti, hoparlör belli bir güç girişi ile
sürüldüğünde ne kadarlık bir ses basıncı seviyesi (SPL – Sound Pressure
Level) ölçümlendiğini belirtir. Örnek bir, hassasiyet özelliği “88dB SPL,
1W/1m” şeklinde verilebilir ve 1W ‘lık bir güç girişinde, hoparlörün 1
metre uzağında 88 desibellik bir ölçüm alınacağını gösterir. 88dB ‘lik
bir seviye dinlemek için makul bir seviyedir fakat daha fazla ses
seviyesine ihtiyaç duyduğumuzda güç ihtiyacının nasıl değişim
göstereceğine bir sonraki paragrafta daha ayrıntılı bir biçimde
değinelim.

Speakers

Ses basınç seviyesindeki (SPL) her 3dB ‘lik artış için, gereken gücü
ikiye katlama ihtiyacı doğar. Örnek olarak ele aldığımız bir hoparlör 1W
‘lık güç altında 88dB ‘lik ses veren bir hassasiyete sahip olsun. Bu
hoparlör 91dB ‘i 2W ‘lık bir güç altında, 94dB ‘i 4W ve 97dB ‘lik bir
ses basıncı seviyesini de 8W ‘lık bir güç altında verecektir. Bu
hoparlörlerin 109dB ‘lik bir ses peak (tepe, en üst) değeri olduğunu
varsayarsak, 128 W ‘lık bir güce ihtiyaç duyduğumuz ortaya çıkacaktır.

Şimdi de, öncekinden 3dB daha hassas, 91dB (1W/1m) ‘lik hassasiyete
sahip bir hoparlöre sahip olduğumuzu düşünelim. Bu durumda aynı 109dB
‘lik ses seviyesini elde edebilmek için öncekinin yarısı kadar yani 64W
‘lık bir güce ihtiyaç duyarız. Aynı şekilde 94dB ‘lik bir hassasiyete
sahip hoparlör, aynı 109dB’lik SPL ‘ye ulaşabilmek için 32W ‘lık bir
güce gereksinim duyacaktır. Daha yüksek hassasiyetli hoparlörler,
ampliden gelen gücü daha büyük bir oranda sese çevirirler.

Amplilerin çıkış güçleri ve hoparlörlerin hassasiyetleri arasındaki
ilişkiyi gösterebilecek güzel bir örnek, 1948 Yılında, öncü hoparlör
üreticilerinden Paul Klipsch tarafından, kendi hoparlörlerinin
kalitesini kanıtlamak amacıyla yaptığı bir tanıtım sırasında
verilmiştir. Kullandığı amplinin gücü 5W ‘tır fakat kendi üretimi
Klipschorn model hoparlörler çok az bir güç ile oldukça yüksek ses
seviyeleri üretebilecek kadar büyük bir hassasiyete sahiptirler (105dB
SPL, 1W/1m) ve dolayısıyla bu tanıtım etkinliğinde sadece 5W ‘lık bir
güç üretimi altında oldukça yüksek ses basıncı seviyelerine
ulaşılmıştır.

Verdier300b

Hoparlör hassasiyetinin ampli kullanımı ile ilişkisini gösteren bir
başka zıt örnek de tarafımca verilebilir. Yeni bir egzotik hoparlörün
tanıtımı esnasında, oldukça sessiz ve sınırda bir seviyede duyabildiğim
bu hoparlörü besleyen Power amplilerin gücünü gösteren göstergelere
baktığımda kanal başına 300W ‘lık bir değer gördüğümde oldukça
şaşırmıştım. Bu sıradışı hoparlör, amplinin çıkış gücünün sadece ufak
bir kısmını sese çeviriyordu.

Hoparlör hassasiyetinin önemini günümüzde de sıklıkla karşılaştığımız
tek çıkışlı, kanal başına 3W ‘lık bir güç üreten triode amplilerden de
anlayabiliriz. Bu ampliler, yüksek hassasiyetli hoparlörleri
beslediğinde oldukça yüksek bir ses seviyesi elde edilir. Bu ve bu gibi
bir çok örnek, hoparlör hassasiyetinin ampli seçiminde büyük rol
oynadığını göstermek içindi. Hoparlör hassasiyetindeki 2dB ‘lik bir
değişim bile Power ampli ihtiyacına büyük etki etmektedir.

Kaynak : Robert Harley “The Complete Guide to High-End Audio (4. Basım)” adlı kitaptan alınmış

ve uyarlanmıştır. 

Tags: , ,


About the Author



Bir Cevap Yazın

Back to Top ↑